Gemeenteraadsleden van Vlaardingen ontvangen dagelijks een dagmail met relevante informatie over wat er binnen de gemeente speelt. Dit jaar werden raadsleden uitgenodigd om een dag mee te lopen met verschillende gemeentelijke en maatschappelijke diensten.

Het doel daarvan is simpel, maar waardevol: niet alleen vanuit stukken en vergaderingen naar beleid kijken, maar ook zelf ervaren wat medewerkers in de praktijk meemaken, waar zij tegenaan lopen en wat hun werk dagelijks van hen vraagt. Als raadslid van Leefbaar Vlaardingen ben ik daarom op een vrijdag van 13.30 tot 23.00 uur meegelopen met de afdeling Toezicht & Handhaving. Het werd een lange, maar vooral leerzame en waardevolle dienst.

Een briefing met duidelijke prioriteiten

Na mijn aanmelding bij de receptie werd ik opgehaald door de unitleider van Toezicht & Handhaving. Op de afdeling werd ik vriendelijk ontvangen en kon ik direct aansluiten bij de briefing van de aanwezige teams. Tijdens die briefing werd besproken wat er die dag op de planning stond, welke meldingen bijzondere aandacht vroegen en welke personen bijvoorbeeld een gebiedsverbod hadden. Ook andere relevante informatie werd gedeeld, zodat iedereen goed voorbereid op pad kon. Wat mij direct opviel, was de sfeer binnen het team. Er wordt serieus gewerkt, maar er is ook ruimte voor humor. Soms scherp, maar altijd met respect. Juist in een functie waarin medewerkers regelmatig met spanningen en vervelende situaties te maken krijgen, lijkt mij die onderlinge sfeer enorm belangrijk.

De wijk in met een team van Toezicht en Handhaving

Voor deze dienst werd ik gekoppeld aan een team van T&H. Met hen mocht ik het dagelijkse werk van dichtbij meemaken. We begonnen in Holy, met een ronde door winkelcentrum De Loper. Ik liep bewust iets achter hen om te kunnen zien wat zichtbare aanwezigheid van Toezicht & Handhaving doet met bezoekers en ondernemers. Dat effect was duidelijk merkbaar. Mensen groetten vriendelijk, ondernemers maakten makkelijk een praatje en de aanwezigheid van handhavers leek vooral rust en vertrouwen uit te stralen. Ook werd gecontroleerd op een plek waar in het verleden regelmatig jeugdoverlast was gemeld. Vervolgens reden we verder door de wijk om verschillende meldingen af te handelen.

Weesscooters en dossieropbouw

Een terugkerend onderdeel van het werk bestaat uit scooters die langdurig ergens staan, soms zonder kenteken en soms in slechte staat. Daarbij kan niet zomaar worden besloten om een voertuig direct weg te halen. Eerst moet volgens de geldende regels worden vastgelegd wat er aan de hand is. Er worden foto’s gemaakt, gegevens geregistreerd en vaak wordt eerst een waarschuwing aangebracht. De eigenaar krijgt vervolgens de gelegenheid het voertuig zelf te verwijderen. Pas wanneer dat niet gebeurt, kan verdere actie worden ondernomen. Dat klinkt misschien omslachtig, maar het laat ook zien hoe belangrijk zorgvuldigheid is. Handhaving betekent niet simpelweg optreden; medewerkers moeten voortdurend rekening houden met wet- en regelgeving en een goed dossier opbouwen.

Ook kleine dingen maken verschil

Vanuit Holy reden we richting Vlaardingen Ambacht. Bij het Van Hogendorpkwartier zagen de handhavers jongeren op fatbikes rijden in een voetgangersgebied. Ze wezen hen rustig op de regels en de jongeren gingen direct verder over de rijweg. Geen discussie, geen escalatie, gewoon duidelijkheid. Soms kan het dus ook heel eenvoudig. Daarna bezochten we een bedrijfsbusje dat al langere tijd onbeheerd stond. Een lekke band, een open passagierszijde en duidelijke tekenen dat er al langere tijd niets mee gebeurde. Ook daar geldt opnieuw dat handhaving niet zomaar kan verwijderen. Het voertuig moet dagelijks worden gecontroleerd, opnieuw worden gefotografeerd en in het systeem worden bijgehouden totdat aan alle voorwaarden is voldaan.

Gebiedsverboden en overlast in het centrum

Later reden we richting het centrum vanwege een melding over een persoon met een gebiedsverbod. Deze persoon was bij Toezicht & Handhaving bekend vanwege terugkerende overlast. Toen wij op de locatie arriveerden, was hij niet meer aanwezig.

Wel ontstond er ter plaatse een gesprek met een ondernemer die regelmatig overlast ervaart van jongeren die op een trap blijven hangen en veel lawaai veroorzaken. Zulke gesprekken laten zien hoe belangrijk het is dat ondernemers direct contact kunnen hebben met mensen die buiten zichtbaar aanwezig zijn. Omdat we toch in het centrum waren, maakten we ook een ronde over het Liesveld. Daar stonden we kort stil bij de locatie van de kapper waar eerder een explosie plaatsvond. De schade maakte opnieuw duidelijk welke impact dergelijke incidenten hebben op een winkelgebied en de mensen die daar werken.

Afval, bijplaatsingen en leefbaarheid

In de Vettenoordse Polder troffen we opnieuw scooters aan die langdurig in de openbare ruimte stonden. Ook hier werd volgens de vaste procedure gewerkt aan dossieropbouw. Na een korte pauze en intern overleg bij de afdeling T&H ging ook een extra collega mee op pad.

Niet veel later kwam een telefonische melding binnen over een personenauto die geparkeerd stond op een gehandicaptenparkeerplaats. Er was op die locatie voldoende andere parkeerruimte beschikbaar. Na overleg met de rechthebbende van de parkeerplaats en controle van de gegevens bleek dat wegslepen noodzakelijk was. Wat mij daarbij opviel, was hoeveel tijd zo’n relatief simpele situatie uiteindelijk kost. Een sleepwagen staat niet binnen vijf minuten klaar. Er moet worden gebeld, gecontroleerd en gewacht. De rechthebbende van de parkeerplaats was uiteindelijk vooral blij dat het probleem serieus werd genomen en opgelost.

Afvalzakken openmaken om een adres te vinden

Op dezelfde locatie werd ook gekeken naar afval dat naast de containers was geplaatst. Helaas kon daar geen naam of adres worden achterhaald. Later, bij de Westhavenkade tegenover de Pelmolen, lukte dat wel. Handschoenen aan, zakken openen en zoeken naar documenten waaruit een naam en adres kunnen worden afgeleid. In één afvalzak werden daadwerkelijk persoonsgegevens gevonden. De verantwoordelijke kan daarom een boete tegemoetzien. Tijdens dit werk kwam ook een bewoner langs die zelf eerder een boete had gekregen vanwege bijplaatsingen. Hij was het daar aanvankelijk duidelijk niet mee eens.

De medewerkers legden rustig uit waarom de regels bestaan en hoe de boete tot stand was gekomen. Uiteindelijk erkende hij dat hij zelf verantwoordelijk was geweest. Dat soort momenten vond ik interessant. Handhaving is niet alleen bekeuren. Het is ook uitleggen, luisteren en proberen begrip te creëren.

Een gestolen scooter duikt jaren later op

Een bijzondere melding betrof een scooter die verscholen tussen struiken stond en inmiddels bijna uit elkaar viel. Na controle van het chassisnummer bleek dat de scooter al in 2021 als gestolen was geregistreerd. Na een behoorlijke omweg was hij uiteindelijk ergens in Vlaardingen beland. Omdat het om een gestolen voertuig ging, moest de politie het voertuig overnemen. Die was snel ter plaatse. Een lid van T&H en ik hebben de scooter vervolgens samen naar de politiebus getild. Zo kon ik die avond ook nog zeggen dat ik niet alleen had meegekeken.

Gesloten panden en vrachtwagens

Tijdens de dienst werden ook verschillende bedrijfspanden gecontroleerd die op last van de burgemeester waren gesloten. Daarbij werd gekeken of de verzegelingen nog intact waren. Dat bracht ons door straten en industriegebieden waarvan ik eerlijk gezegd niet eens wist dat ze bestonden. Aan het einde van de dienst reden we richting de Koningin Wilhelminahaven om te controleren op vrachtwagens en chauffeurs die daar overnachten. We troffen twee vrachtwagens aan. Bij één voertuig waren de gordijnen gesloten, maar ondanks kloppen op deur en raam kregen we geen contact. Er werd een mededeling achtergelaten waarin stond dat parkeren en overnachten daar niet is toegestaan. Bij de tweede vrachtwagen was de chauffeur wel aanwezig. Hij kreeg uitleg en werd verzocht te vertrekken.

Wat gebeurt er met in beslag genomen voertuigen?

Omdat ik ook benieuwd was wat er gebeurt met auto’s, fietsen en scooters die uiteindelijk worden meegenomen, brachten we nog een bezoek aan de opslagloods. Daar worden voertuigen en andere goederen tijdelijk opgeslagen totdat een eigenaar zich meldt of totdat een andere bestemming mogelijk wordt, bijvoorbeeld verkoop via opkopers. Ook dat onderdeel van de organisatie zie je als inwoner eigenlijk nooit, terwijl het wel degelijk onderdeel is van het dagelijkse handhavingsproces.

Conclusie: waardevol werk, maar ook ruimte voor verbetering

Door mee te lopen met het team van Toezicht & Handhaving heb ik een veel beter beeld gekregen van wat de medewerkers tijdens een doorsnee dienst allemaal tegenkomen. Wat vooral opvalt, is hoe breed het takenpakket is. Van contact met inwoners, ondernemers en jongeren tot afvalcontroles, weesvoertuigen, gebiedsverboden, foutparkeren, gesloten panden en vrachtwagens. Daarbij moeten medewerkers continu schakelen tussen optreden, communiceren, registreren en juridische regels volgen.

De betrokkenheid van het team maakte een positieve indruk. Er wordt met zichtbaar verantwoordelijkheidsgevoel gewerkt en medewerkers kennen hun wijken, ondernemers en veel terugkerende situaties goed.

Tegelijkertijd zag ik ook een aantal punten die aandacht verdienen.

Als we het team van Toezicht & Handhaving willen uitbreiden, zullen ook de middelen mee moeten groeien. Meer medewerkers betekent automatisch behoefte aan voldoende voertuigen en materieel. Denk aan extra auto’s, scooters, mogelijk een motor en wellicht een eigen voertuig waarmee fietsen en scooters kunnen worden afgevoerd. Nu is daarvoor nog ondersteuning vanuit de gemeentewerf nodig.

Wat mij daarnaast opviel, is de huidige huisvesting van Toezicht & Handhaving. De afdeling is momenteel ondergebracht in een relatief kleine ruimte in een hoek van het stadhuis. Zeker wanneer het team de komende tijd verder wordt uitgebreid, lijkt deze locatie op termijn onvoldoende ruimte te bieden. Wat mij betreft is het daarom de moeite waard om serieus te onderzoeken welke huisvesting het beste past bij de werkzaamheden en de toekomstige ontwikkeling van T&H.

Efficiënter afvoeren van voertuigen, door het wachten op externe partijen, bijvoorbeeld bij het wegslepen van voertuigen, kost medewerkers van Toezicht & Handhaving soms onnodig veel kostbare inzeturen. Het is daarom goed om te onderzoeken of dit proces efficiënter kan worden georganiseerd. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gekeken naar de haalbaarheid en meerwaarde van een eigen sleepwagen, zodat T&H in bepaalde situaties sneller en zelfstandiger kan handelen. Uiteraard moet daarbij ook worden gekeken naar de kosten, benodigde capaciteit en wettelijke voorwaarden.

Daarnaast werken medewerkers volgens wat ik heb gezien met een combinatie van een ouder en een nieuwer registratiesysteem die nog niet volledig op elkaar aansluiten. Juist bij een dienst waar goede dossieropbouw essentieel is, moet ICT ondersteunen in plaats van vertragen.

Een ander belangrijk punt is de mentale belasting van het werk. Medewerkers krijgen regelmatig te maken met agressie, heftige incidenten en conflicten. Er zijn medewerkers die door gebeurtenissen binnen hun werk zijn uitgevallen. Dat roept de vraag op of nazorg, begeleiding en ondersteuning na incidenten voldoende structureel zijn georganiseerd. Goede handhaving vraagt niet alleen om materieel, maar ook om goed zorgen voor de mensen die het werk uitvoeren.

Tot slot hoorde ik dat medewerkers zelf ideeën hebben over hoe het werk beter en efficiënter kan worden ingericht, maar niet altijd weten waar of hoe zij die ideeën binnen de organisatie kunnen delen. Daar ligt volgens mij een kans. De mensen die dagelijks buiten werken, zien vaak als eerste waar procedures knellen en waar verbeteringen mogelijk zijn.

Mijn dank gaat uit naar de medewerkers die mij deze dienst hebben begeleid en naar het gehele team van Toezicht & Handhaving voor de hartelijke ontvangst, hun openheid en de tijd die zij hebben genomen om mij hun dagelijkse werk van dichtbij te laten ervaren.

Het was een lange dienst, maar vooral een waardevolle. Wie wil weten wat er werkelijk nodig is om een stad schoon, veilig en leefbaar te houden, moet af en toe niet alleen achter een vergadertafel of computer zitten, maar juist ook een dag of avond mee de straat op.