De Vlaardingse kiezer heeft gekozen voor een andere koers. Met deze begroting zetten we de eerste stap in de uitvoering van het coalitieakkoord. Durven Doen vraagt ook om het lef om keuzes te maken.

Begrotingskwaliteit en proces
Leefbaar vraagt al meerdere jaren aandacht voor de kwaliteit en leesbaarheid van de begroting en jaarrekening. Goede informatie helpt de raad om keuzes te maken, de uitvoering te volgen en bij te sturen.
Deze begroting bevatte fouten die met errata zijn gecorrigeerd. Goed dat die zijn hersteld. Het college noemt de overgang naar een nieuw financieel systeem als een van de verklaringen. Dat vraagt om aangepaste werkprocessen en zorgvuldige controles. Laten we deze ervaringen gebruiken om het proces te verbeteren.
Ook de provincie vraagt aandacht voor de kwaliteit van de financiële stukken en de versterking van de financiële afdeling. Deskundigheid, continuïteit en kennisbehoud zijn daarbij belangrijk.

Leefbaar wil samen aan die basis werken. Fouten mogen worden toegegeven, zodat we ervan kunnen leren en verbeteringen kunnen doorvoeren.

Wethouder, Wat heeft het college nodig en hoe kunnen wij als raad bijdragen? Zo bouwen we samen aan een sterk fundament.

Financiën en keuzes
Voor 2027 ligt er een structureel sluitend voorstel.
Vanaf 2028 wordt het financiële ravijn zichtbaar. De algemene uitkering uit het gemeentefonds daalt van ongeveer 245,4 miljoen euro in 2027 naar 238,2 miljoen in 2028. Dat is ruim zeven miljoen minder. In 2029 en 2030 bedraagt de uitkering ongeveer 237,2 miljoen: ruim acht miljoen minder per jaar dan in 2027.
De structurele tekorten lopen op van ongeveer 6,4 miljoen euro in 2028 naar 7,7 miljoen in 2030. Structurele uitgaven moeten structureel worden betaald.

Wij blijven het Rijk aanspreken op voldoende financiering, onder andere voor jeugdzorg. Geen taken zonder knaken. Tegelijk moeten we zelf ook durven kiezen.

Voor 2027 stelt het college ongeveer 5,6 miljoen euro aan ombuigingen voor. Een deel wordt gevonden door ongebruikte budgetruimte te schrappen. Daarnaast worden kosten verlaagd, bijvoorbeeld door energiebesparing en het teruggaan van zes naar vijf wethouders. Ook wordt het budget voor flexibele personeelsinzet teruggebracht.
Ongebruikt budget voor culturele instellingen wordt geschrapt. Verder wordt het groenonderhoud anders ingericht en worden de tarieven voor parkeervergunningen meer in lijn gebracht met omliggende gemeenten. Een deel van het evenementenbudget wordt ingezet voor een bevrijdingsfestival en extra capaciteit voor vergunningverlening.
Leefbaar dient samen met ONS het amendement in om de bewaakte fietsenstalling te behouden. Een veilige plek om je fiets te stallen is een waardevolle voorziening.

Over de financiering van de lokale omroep ligt er inmiddels een raadsmemo. Het college wil voor 2028 en 2029 jaarlijks 105.000 euro opnemen en dit betrekken bij de takendiscussie. Een sterke lokale omroep is belangrijk voor onze stad en democratie.

Het onderzoek van Cebeon en Rijnconsult biedt aanknopingspunten voor de verdere keuzes. De onderzoekers wijzen op hoge ambities, onvoldoende scherpe keuzes en relatief veel externe inhuur. Reserves aanspreken of investeringen uitstellen biedt weinig duurzame ruimte. Minder inhuur vraagt bovendien om versterking van de eigen organisatie.
Ook bij groen en jeugdhulp zien de onderzoekers mogelijkheden. Vlaardingen geeft per vierkante meter relatief veel uit aan groen. Personeelskosten, onderhoudskosten en inrichting spelen daarbij een rol. Daarnaast kent Vlaardingen relatief weinig jeugdhulptrajecten zonder verblijf, maar zijn deze relatief duur.
Dit onderzoek vormt de basis voor de verdieping onder begeleiding van BMC. De takendiscussie moet duidelijk maken wat slimmer kan, wat minder kan en wat we behouden. Daarbij moeten we de maatschappelijke gevolgen, de uitvoerbaarheid en de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen meewegen.

Leefbaar gaat die discussie met vertrouwen aan. Onze ambities moeten passen bij het beschikbare geld en de beschikbare ambtelijke capaciteit. Hogere belastingen mogen niet de vanzelfsprekende oplossing zijn. Bij de takendiscussie willen wij kijken hoe lokale lasten evenrediger verdeeld kunnen worden verdeeld tussen woningeigenaren en huurders.
Durven Doen betekent ook controleren of maatregelen de begrote besparingen en inkomsten opleveren en waar nodig bijsturen.

Veiligheid
Veiligheid is onze hoogste prioriteit. De tien extra boa’s geven daar concreet invulling aan. Van der Torre en Van Duin onderbouwen waarom versterking noodzakelijk is: het werkaanbod overstijgt de capaciteit. Eind 2025 konden slechts veertien boa’s worden ingeroosterd.
Zij adviseren achttien extra boa’s, met ondersteuning en coördinatie. Deze begroting zet daarin een eerste stap. Goed opleiden, begeleiden en inroosteren horen daarbij, zodat handhavers aanwezig zijn wanneer de stad hen nodig heeft.

Door camerabeelden in Vlaardingen zelf uit te kijken, kunnen we sneller signaleren en gerichter optreden. De voorgestelde vergunningplicht voor kapperszaken biedt mogelijkheden om misstanden aan te pakken.
De aanpak bij de Holierhoek en de mobiele veiligheidspost versterken de zichtbaarheid. Durven Doen betekent hier: optreden en doorpakken waar inwoners overlast ervaren.
Wij willen volgen wat dit oplevert. Neemt de overlast af? Worden meldingen opgevolgd? Zo weten we waar de aanpak werkt en waar verdere inzet nodig is

Wonen en sterke wijken
Vlaardingen bouwt aan de toekomst. In District U worden het LAB-gebouw, BLEND en de twee sociale huur woontorens naar verwachting in ‘27 en ‘28 opgeleverd. In de Westwijk werken we verder aan onder meer de Heemtuinen, Zuidbuurt en het Fortunapark. In 2027 betekent een totaal van 900 woningen worden opgeleverd. Daarmee bieden we starters, gezinnen en senioren nieuwe mogelijkheden om een passende woning te vinden..\

Woningen voor ouderen helpen de doorstroming op gang te brengen. Daarbij bouwen we aan complete buurten, met voorzieningen, speelruimte en voldoende parkeergelegenheid.
Ook in bestaande buurten liggen kansen. In de Vettenoordse Polder en Centrum Noord ondersteunen we eigenaren en VvE’s bij onderhoud en verduurzaming. Samen met corporaties werken we aan goede, comfortabele woningen die betaalbaar blijven in gebruik.

Leefbaar heeft met een motie het onderzoek naar leegstandsbelasting op de agenda gezet. Die inzet is ook opgenomen in het coalitieakkoord en krijgt nu een vervolg in de begroting. Daarmee willen we bestaande woningen beter benutten voor mensen die een huis zoeken.
Dat begint met goed inzicht. Staat een woning werkelijk leeg, of wordt deze zonder juiste registratie bewoond of illegaal verhuurd? Met gerichte controles kunnen we misstanden aanpakken. Zien wij huisjesmelkers ondertussen al uit Vlaardingen verdwijnen?

Wij zijn geschrokken van de uitkomsten van de veerkrachtkaarten. De veerkrachtkaarten gaan Vlaardingen wel helpen om gericht aan buurten te werken. Ze laten zien waar bewoners extra steun nodig hebben, zoals in Hoogkamer en delen van Zuidbuurt, maar ook in de Kruidenbuurt, Loper Noord en Hoevenbuurt. Dit zal meegenomen moeten worden bij de takendiscussie.
Voor inwoners gaat het om prettig wonen, kunnen rondkomen, rust in de straat en contact met de buren. Door wonen, zorg en veiligheid te verbinden en voort te bouwen op wat werkt, kunnen we samen met bewoners hun buurt sterker maken.

Een schone stad en verzorgde buitenruimte
Leefbaarheid begint voor de voordeur. Schone straten, verzorgde plantsoenen en veilige stoepen maken een buurt prettiger. Daar dragen gemeente, bewoners, ondernemers en corporaties samen aan bij.
De pilot zonder afvalpas in twee buurten moet inzicht geven in de effecten op bijzettingen en de hoeveelheid restafval. Daarmee kunnen we de discussie afronden en een onderbouwde keuze maken. Ook dat vraagt lef: onderzoeken wat werkt en de uitkomsten serieus nemen.
Daarnaast kiezen we voor een zerotolerancebeleid tegen afvaldumping. Door de extra boa aan de klachtenwagen te koppelen, verbinden we handhaving aan snel opruimen. Zo pakken we overtreders aan en ligt afval minder lang op straat.

Zorg en ondersteuning
Voorzitter, de Hervormingsagenda Jeugd vraagt gemeenten om te hervormen en te besparen. Tegelijkertijd is in Den Haag de discussie over de financiering en de adviezen van de commissie-Van Ark nog niet afgerond.
Leefbaar wil dat jeugdhulp kinderen daadwerkelijk vooruithelpt. Daarom moeten we scherper sturen op de kwaliteit, effectiviteit en duur van behandelingen. Zo kunnen we de beschikbare capaciteit beter benutten, wachtlijsten terugdringen en grip krijgen op de uitgaven van de jeugdzorg.
Een duidelijke verordening moet daarbij afbakenen wat onder jeugdhulp valt en welke verantwoordelijkheid ouders en bijvoorbeeld scholen dragen.

Zorgfraude vraagt om stevig optreden. Tijdens het werkbezoek over ondermijning bespraken we de ontwikkelingen rond Bibob en zorgfraude. De wethouder heeft aangegeven hiermee aan de slag te gaan. Zorggeld is bestemd voor hulp aan inwoners. Het mag niet verdwijnen in de zakken van zorgcowboys.
Binnen de Wmo is de afgelopen jaren al veel versoberd. Juist daarom moeten we scherp blijven op de kwaliteit en beschikbaarheid van ondersteuning. De komende evaluatie van de huishoudelijke ondersteuning als maatwerkvoorziening moet laten zien of inwoners de hulp krijgen die bij hen past.

Samen verder bouwen
Voorzitter, in 2027 hebben we als raad veel werk aan de winkel. Er liggen moeilijke keuzes voor ons. Om die te maken, hebben we elkaar nodig.
Daarbij moeten we ervan uitgaan dat we allemaal het goede voor onze stad willen. Elkaar aanspreken, leren van wat misgaat en werken aan verbetering: daar ligt onze gezamenlijke verantwoordelijkheid als raad.
Vlaardingen staat in de steigers. Laten we elkaar de ruimte geven om verder te bouwen. Met het lef om te kiezen en de verantwoordelijkheid om het waar te maken.
Voor de Haringkoppen waar wij dit voor doen,
Tot zover, voorzitter.